‘Hotels zijn er ook voor buurtbewoners’

Niet alleen kamers vullen, maar ook verbinding creëren

Wie een hotel binnenloopt, verwacht al snel een lobby vol rolkoffers, internationale gasten en een receptionist die informeert naar een paspoort of reserveringsnummer. Maar wat als datzelfde hotel óók een plek wordt voor buurtbewoners? Voor een koffie na het uitlaten van de hond, een lokale expositie, een Portugese avond of zelfs een buurtbijeenkomst? Dat is precies het idee achter Buurthotel, het initiatief dat hotels opnieuw probeert te verbinden met hun directe omgeving.

Achter het concept staat co-founder Laura Viaene, die onlangs ook op plek 44 belandde in de Hotel Influencers 100. Opvallend, want hospitality was bepaald niet haar natuurlijke habitat. De Belgische studeerde klinische psychologie en gezondheidsbevordering in Gent en werkte jarenlang in de sociale sector. In Amsterdam leidde ze een stichting die groenten en fruit van lokale boeren tegen lage prijzen beschikbaar maakte voor mensen met een kleine beurs. “Ik merkte in de klinische psychologie dat het me te traag ging”, vertelt ze. “Je helpt mensen één voor één. Ik wilde juist kijken hoe je grotere groepen mensen kunt motiveren of ondersteunen.”

Via het creatieve bureau D/DOCK kwam ze in aanraking met het idee van Buurthotel. Architect en D/DOCK-partner Thomas van Leeuwen zag hoe bewoners in Amsterdam steeds kritischer werden op toerisme en hotels. Volgens Viaene was de klacht vaak dezelfde: Hotels ervaren de lusten van toerisme en wij de lasten. “Hotels wilden vaak best iets doen, maar kenden de buurt simpelweg niet goed genoeg. Daar wilden wij die brug slaan.”

Sociale cohesie

Buurthotel probeert hotels daarom letterlijk open te stellen voor de wijk. Niet alleen als commerciële verblijfsplek, maar als maatschappelijke voorziening. Het initiatief richt zich nadrukkelijk op sociale cohesie, verbinding in de stad en het benutten van bestaande ruimtes voor maatschappelijke vraagstukken. “Hoe kun je met de faciliteiten die er al zijn iets betekenen voor een wijk?”, zegt Viaene. “Dat gaat over eenzaamheid, ontmoeting, maar soms ook over armoede of werkgelegenheid.”

Dat klinkt idealistisch, maar Buurthotel probeert nadrukkelijk geen liefdadigheidsproject te zijn. “We stimuleren elk hotel om hun buurtfunctie zichtbaar te maken, daarom kunnen hotels gratis op het platform vermeld worden,” zegt Viaene. “Willen hotels daarnaast ook ondersteuning op vlak van advies, conceptontwikkeling en promotie, dan kunnen ze kiezen voor een betaald lidmaatschap van 1.500 euro per jaar.” Daarnaast werkt Buurthotel ook samen met gemeenten, brancheorganisaties en partners die via subsidies, mediawaarde of in kind ondersteuning bijdragen aan het initiatief. Volgens Viaene moet het initiatief juist ook financieel interessant zijn voor hotels. “Hotels zitten in een turbulente periode, met personeelstekorten, btw-verhogingen en stijgende kosten. Dan moet je ook kijken naar lokale doelgroepen en extra inkomstenstromen.”

En die blijken er daadwerkelijk te zijn. Zo zag Pestana Amsterdam Riverside na een campagne van Buurthotel de belangstelling vanuit de buurt toenemen. Het hotel organiseerde Portugese avonden met speciale gerechten, live-muziekavonden en bood tegelijkertijd lastminute-overnachtingen met flinke korting aan buurtbewoners aan. “We zagen echt dat bewoners kamers gingen boeken voor jubilea of familiebezoek”, vertelt Viaene. “En als mensen eenmaal binnen zijn geweest, komen ze later ook terug voor een koffie of diner.”

Ook hotels als Hotel Jakarta Amsterdam en The July Boat & Co noemt ze voorbeelden van hotels die vanaf het ontwerp al sterk op de buurt zijn gericht. “Bij Hotel Jakarta zie je dat de bakkerij echt een buurtfunctie heeft gekregen. En bij The July Boat & Co kennen veel mensen eerder restaurant Vessel dan het hotel zelf.”

Geen marketingtool

Toch gaat het initiatief verder dan horeca en evenementen. Buurthotel onderzoekt ook of buurtbewoners makkelijker aan werk in hotels geholpen kunnen worden. Daarnaast werkt het samen met onderwijsinstellingen als de Hotelschool Maastricht, de Hogeschool van Amsterdam, Hotelschool The Hague en de Erasmushogeschool Brussel. Studenten helpen bijvoorbeeld met omgevingsanalyses en onderzoeken hoe het concept in verschillende steden kan werken.

Een belangrijke les is inmiddels dat niet ieder hotel automatisch een Buurthotel is. Viaene zag al snel dat sommige hotels het concept vooral als marketingtool wilden gebruiken. “We hadden hotels die dachten: vijf procent korting op een vergaderruimte en klaar. Daar wilden we niet in meegaan.” Hotels moeten daarom minimaal één buurtactiviteit organiseren en minstens één faciliteit openstellen voor de wijk. Hotels die daar te weinig mee deden, verdwenen tijdelijk van het platform. “Anders word je een soort socialwashing-platform.”

Minstens zo belangrijk is creativiteit. Volgens Viaene denken veel hotels nog te veel vanuit het klassieke hotelperspectief. “Ze kijken vooral naar wat ze al hebben. Een hotelbox, een arrangement, korting op een kamer. Maar bewoners stappen niet zomaar een hotel binnen voor alleen korting.” Daarom organiseert Buurthotel zogeheten ‘Think like a local’-sessies, waarin hotels leren nadenken vanuit de buurtbewoner. Daarnaast haalt Buurthotel actief input op uit de buurt zelf, waarna gericht matches worden gemaakt tussen lokale initiatieven en hotels, van yogainstructeurs en personal trainers tot mindfulnesssessies, buurtborrels en vrijwilligersorganisaties.

International

Dat de belangstelling groeit, merkt ze inmiddels ook buiten Amsterdam. Rotterdam is aangesloten, Maastricht onderzoekt de mogelijkheden en ook steden als Barcelona, Berlijn en verschillende Belgische steden hebben zich gemeld via de internationale website Hotels for Locals. Vanaf juni verhuist Viaene zelf naar Brussel om de Belgische uitbreiding verder vorm te geven. “België voelt als de logische volgende stap”, zegt ze. “Daar liggen mijn roots en tegelijkertijd zie ik daar ook nog veel kansen.”

Of Buurthotel daadwerkelijk een antwoord wordt op overtoerisme, durft Viaene nog niet te zeggen. Daarvoor bestaat het initiatief nog te kort. Wel merkt ze dat de houding van bewoners tegenover hotels verandert. “Mensen realiseren zich steeds vaker: hé, ik kan hier ook gewoon binnenlopen. Hotels zijn er ook voor buurtbewoners.”